งานแถลงข่าวเปิดตัว “MAHIDOL AQHI” ม.มหิดล มุ่งยกระดับและพัฒนาคุณภาพชีวิตประชาชนอย่างยั่งยืน

วันที่ 9 มกราคม 2568 ศาสตราจารย์ นายแพทย์ปิยะมิตร ศรีธรา อธิการบดี มหาวิทยาลัยมหิดล รองศาสตราจารย์ ดร.เภสัชกรสมภพ ประธานธุรารักษ์ รองอธิการบดีฝ่ายพัฒนาคุณภาพและพันธกิจเพื่อสังคม มหาวิทยาลัยมหิดล รองศาสตราจารย์ ดร.สราวุธ เทพานนท์ คณบดีคณะสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล และ รองศาสตราจารย์ ดร.สุวิมล กาญจนสุธา อาจารย์ประจำภาควิชาวิทยาศาสตร์อนามัยสิ่งแวดล้อม คณะสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล แถลงข่าวเปิดตัว “MAHIDOL AQHI” โดยมีสื่อมวลชนให้ความสนใจร่วมรับฟังและสัมภาษณ์ ณ คณะสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล พญาไท กรุงเทพฯ

มหาวิทยาลัยมหิดลมุ่งยกระดับและพัฒนาคุณภาพชีวิตประชาชนอย่างยั่งยืนอันสอดคล้องกับแนวทางการดำเนินงานของสหประชาชาติ (United Nations) เป้าหมายเพื่อการพัฒนาอย่างยั่งยืน (Sustainable Development Goals) โดยจากการศึกษามลพิษทางอากาศจากฝุ่นละอองและก๊าซพิษต่าง ๆ ที่ส่งผลต่อการใช้ชีวิตและการเกิดความเสี่ยงของโรคอย่างมีนัย จึงเป็นที่มาของโครงการของ รศ.ดร.สุวิมล กาญจนสุธา คณะสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล และคณะ เรื่อง “Air Quality Health Index (AQHI) ดัชนีคุณภาพอากาศของประเทศไทย” ที่นำค่าความเข้มข้นของสารมลพิษแต่ละชนิดมาแปลผลและนำเสนอในรูปแบบอย่างง่าย

เพื่อใช้สื่อสารความเสี่ยงสุขภาพจากมลพิษทางอากาศแก่ประชาชนอย่างมีประสิทธิภาพ

AQHI จะมีการนำข้อมูลด้านสุขภาพของประชาชนในพื้นที่มาเชื่อมโยงกับข้อมูลคุณภาพอากาศ เพื่อให้ประชาชนได้รับทราบสถานการณ์จริง ประเมินความเสี่ยงทางสุขภาพของตนเองได้ และมีข้อมูลประกอบการตัดสินใจเมื่อต้องไปทำกิจกรรมต่าง ๆ ซึ่งจุดเด่นของ AQHI คือการนำสารมลพิษสำคัญ 4 ตัว ได้แก่ PM10, PM2.5, O3 และ SO2 มาศึกษาและคำนวณร่วมกับข้อมูลกลุ่มโรคระบบทางเดินหายใจ หัวใจและหลอดเลือดและระบบไหลเวียนเลือดในพื้นที่กรุงเทพมหานครและปริมณฑล เพื่อแสดงผลรวมความเสี่ยงสุขภาพจากสารมลพิษในพื้นที่ที่ระดับความเสี่ยงต่าง ๆ ทำให้ประชาชนสามารถจัดลำดับความสำคัญของกิจกรรมได้ โดยแบ่งออกเป็น 4 ระดับ คือ ระดับความเสี่ยงต่ำ (Low Risk) ค่า AQHI อยู่ในช่วง 1 - 3 จะแสดงค่าเป็นสีเขียว สามารถทำกิจกรรมกลางแจ้งได้ตามปกติ ระดับความเสี่ยงปานกลาง (Moderate Risk) ค่า AQHI อยู่ในช่วง 4 - 6 จะแสดงค่าเป็นสีเหลือง ประชาชนควรลดระยะเวลาทำกิจกรรมหรือออกกำลังกายกลางแจ้งที่ใช้แรงมาก และกลุ่มเสี่ยงควรสวมใส่หน้ากากอนามัยเมื่อออกนอกอาคาร ระดับความเสี่ยงสูง (High Risk) ค่า AQHI อยู่ในช่วง 7 - 10 จะแสดงค่าเป็นสีส้ม ให้สวมใส่หน้ากากอนามัยตลอดเวลา จัดให้มีห้องควบคุมคุณภาพ และระดับความเสี่ยงสูงมาก (Very High Risk) ค่า AQHI มากกว่า 10 ขึ้นไป จะแสดงค่าเป็นสีแดง ต้องจัดให้มีห้องควบคุมคุณภาพอากาศ ใส่อุปกรณ์ป้องกันฝุ่นตลอดเวลา และประกาศให้ Work from home

การสื่อสารความเสี่ยงสุขภาพเป็นเครื่องมือที่ช่วยให้ประชาชน องค์กร และหน่วยงานต่าง ๆ ใช้เพื่อตัดสินใจวางแผนการดำเนินชีวิตหรือการเลือกแนวทางปฏิบัติตนให้เหมาะสมกับสถานการณ์ได้โดยเฉพาะอย่างยิ่งในช่วงวิกฤตมลพิษทางอากาศ และช่วยให้ประชาชนตระหนักถึงความสำคัญด้านสุขภาพให้สามารถป้องกันตนเองให้มีคุณภาพชีวิตที่ดีกว่าจากการลดความเสี่ยงการเกิดกลุ่มโรคที่มาจากมลพิษทางอากาศ ซึ่งในระยะยาวจะช่วยให้เกิดความยั่งยืนด้านสุขภาพในระดับประเทศได้จากการดำเนินงานเชิงบูรณาการและขยายผลการเข้าถึงข้อมูลคุณภาพอากาศ AQHI ผลักดันให้เกิดความร่วมมือเชิงนโยบายที่จะช่วยสร้างเกราะป้องกันทางสุขภาพให้แก่ประชาชนอย่างยั่งยืนในอนาคต ทั้งนี้ มหาวิทยาลัยมหิดลและภาคีเครือข่ายได้พัฒนาค่า AQHI ขึ้นใช้ในพื้นที่กรุงเทพมหานคร และนำเสนอผ่านช่องทาง website ซึ่งมีการแสดงค่า AQHI แบบรายชั่วโมง ครอบคลุมพื้นที่กรุงเทพมหานครทั้ง 50 เขต

โดยสามารถเข้าดูรายละเอียดได้ที่ https://aqhi.mahidol.ac.th/